ံၤံHF

Human factors အားေလ့လာရာတြင္ လူသားရဲ႕အျပဳအမူ အက်င့္စရိုက္ေတြကုိ စနစ္တက်၊ သိပၸၸံနည္းက် ေပါင္းရုံးၿပီး လုပ္ငန္းသဘာ၀အေပၚ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈကုိ ေလ့လာရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ခႏၶာကုိယ္ရဲ႕ ဇီ၀ျဖစ္စဥ္၊ လူမႈပတ္၀န္းက်င္ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရးဆုိင္ရာမ်ားကုိပါ ထည့္သြင္းစဥ္းစား ရန္လုိအပ္ပါသည္။ တစ္နည္းဆုိရရင္ လူ႔ဦးေႏွာက္၊ ခႏၶာကုိယ္ အပါအ၀င္ လူသားမွ ဆက္စပ္ပတ္သက္ၿပီး အသုံးျပဳေသာ အရာ၀တၳဳ၊ အျဖစ္အပ်က္ အေၾကာင္းအရာမ်ားကုိပါ ထည့္သြင္းေလ့လာရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ Human factors ႏွင့္ပတ္သက္ရင္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ဟာ တစ္ဦးခ်င္းစီရဲ႕ ခ်ိဳ႕ယြင္းမႈကုိသာ ေလ့လာရမွာမဟုတ္ပါဘူး။ လူသားေတြျပဳလုပ္ ပါ၀င္ပတ္သက္ေနတဲ႔ အစီအမံ၊ အေဆာက္အအုံ၊ ပစၥည္းကိရိယာ၊ အသုံးျပဳပုံ အသုံးျပဳနည္း၊ ျပင္ဆင္ထိမ္းသိမ္းမႈမ်ားကုိပါ ေလ့လာဖုိ႔လုိအပ္ ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ဟာ လူေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ မေတာ္တဆထိခုိက္မႈ တစ္ခုခုကုိ ေတြ႔ျမင္ ၾကားသိရတာနဲ႔ ” ဒီေကာင္ ေတာ္ေတာ္ မို္က္တာပဲကြာ၊ ဒါေလာက္ေလးေတာင္ မစဥ္းစားမိဘူးလား” ဆုိၿပီး ေျပာျဖစ္တတ္ၾကပါတယ္။ ဘယ္လုိပဲျဖစ္ပါေစ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ အားလုံးဟာ လူသားေတြျဖစ္တာေၾကာင့္ မွားတတ္စၿမဲပါပဲ။ တရားသေဘာအရပဲ ၾကည့္ၾကည့္၊ သိပၸံနည္းက်ပဲ ၾကည့္ၾကည့္ တစ္ခ်ိန္မွာ အာရုံတစ္ခုသာလွ်င္ စုိက္ႏုိင္ပါတယ္။ ပ်ံသန္းေရး ျပဳလုပ္ေနစဥ္မွာ အလုပ္ေတြဟာ တစ္ခုၿပီးတစ္ခု ဇယ္စက္သလုိ လုပ္ေနရတယ္ဆုိတာ ေျပာျပစရာ မလုိပါဘူး၊ အစီအစဥ္အတုိင္း ႀကိဳတင္ေမွ်ာ္မွန္းထားတဲ့အတုိင္း လုပ္ေနရတာေတြရွိသလုိ ရုတ္တရက္ေပၚ လာတဲ႔ သီးျခားလုပ္စရာေတြလဲ ေျမာက္မ်ားစြာ ရွိပါတယ္။ အဲဒီလုိ ရႈပ္ေထြးတဲ့အေျခအေနမ်ိဳးမွာ အမွားဆုိတာ ရွိလာတတ္စၿမဲပါပဲ။ ပ်ံသန္းေရးလုပ္ငန္းခြင္မွာ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနသူအားလုံးဟာ ရႈပ္ေထြးတဲ့ စနစ္ေတြ (complex system)နဲ႔ မ်ားေျမာင္လွတဲ့ အလုပ္ေတြကုိ လုပ္ကုိင္ေဆာင္ရြက္ေနရပါတယ္။ Humans make errors – လူဆုိတာ မွားတတ္တဲ့ သတၱ၀ါပါ။ စိတ္အာရုံ ပ်ံလြင့္တတ္ပါတယ္၊ သတိေမ႔ေလ်ာ့တတ္ပါတယ္၊ ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္တတ္ပါတယ္၊ ေတြေ၀မွားယြင္း တတ္ပါတယ္၊ စိတ္ဓာတ္အေျခအေန အေျပာင္းအလဲ အတက္အက် ရွိတတ္ပါတယ္။ ဒါေတြကုိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲလုိ႔ မရစေကာင္းပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ေနစဥ္ လုပ္ကုိင္ေနရတဲ့ အလုပ္ပတ္၀န္းက်င္ အေျခအေနကုိေတာ့ အတိုင္းအတာတစ္ခုနဲ႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲယူလုိ႔ေတာ့ ရပါတယ္။ ရႈပ္ေထြးခက္ခဲတဲ့ လုပ္ငန္း စနစ္ေတြ၊ အေျခအေနေတြမွာ မေတာ္တဆထိခုိက္မႈ ဘယ္လုိျဖစ္ပြားတတ္လဲ၊ ဘာေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားတတ္သလဲ ဆုိတာေတြကုိ နားလည္ သေဘာေပါက္မယ္ဆုိရင္ ေနာင္ျပဳလုပ္မဲ့ လုပ္ငန္းအစီ အမံမွာ အဆုိပါ အေျခအေနကုိ ျပဳျပင္ေပးလုိက္ႏုိင္ရင္ အလားတူ ျဖစ္စဥ္မ်ိဳးမွ ေကာင္းစြာ ေရွာင္ရွားႏုိင္ပါလိမ့္မယ္။

မေတာ္တဆထိခုိက္မႈ ျဖစ္စဥ္ေတြကုိ ျပန္ေလ့လာရင္ တစ္စုံတစ္ခုေသာ အမွားတစ္ခုတည္းေၾကာင့္ ထိခုိက္မႈျဖစ္ပြားရတယ္ဆုိတာ အင္မတန္ ရွားပါးပါတယ္။ အလုပ္တစ္ခုကုိ တစ္ေယာက္တည္း ျပဳလုပ္ရတဲ့ ျဖစ္စဥ္မ်ိဳးမွာပင္ ေတြ႔ရခဲပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ မ်က္ေစ့နဲ႔ ခ်က္ခ်င္းမျမင္သာတဲ့ ငုတ္လွ်ိဳးအသြင္နဲ႔တည္ရွိေနတဲ့ အားနည္းခ်က္ေတြဟာ နဂုိမူလက ခ်မွတ္ထားတဲ့အစီအမံ၊ ဖြဲ႔စည္းတည္ေဆာက္ပုံ၊ ပါ၀င္လုပ္ကုိင္ေနေသာ အဖြဲ႔အစည္း၊ အသုံးခ်ပုံ အသုံးခ်နည္းႏွင့္ ေလ့က်င့္ေပးမႈအပုိင္းေတြမွာ ဆက္လက္ႀကီးထြားမလာေသးတဲ့၊ မသိသာေသာ အမွားေတြ အားနည္းခ်က္ေတြဟာ ကာလရွည္ၾကာစြာ တည္ရွိေနတတ္က်ပါတယ္။ ဥပမာ- အထက္အဖြဲ႔အစည္းမွ ထပ္မံထုတ္ျပန္လုိက္ေသာ၊ အသစ္ထုတ္ျပန္ထားေသာ အမိန္႔ႏွင့္ညႊန္ၾကားခ်က္ ျပင္ဆင္ခ်က္(သုိ႔) အသစ္ကုိ ေအာက္ေျခအဆင့္ထိ ဆက္လက္ရွင္းလင္းဖုိ႔ရန္ ပ်က္ကြက္ေနျခင္း။ အဆုိပါျဖစ္စဥ္တြင္ ညႊန္ၾကားခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္မႈရွိေသာ မေတာ္တဆထိခုိက္မႈ ျဖစ္ပြားလာခဲ့လွ်င္ ျဖစ္ပြားေစသူ တစ္ဦးတည္းတြင္သာ တာ၀န္ရွိသည္ဆုိလွ်င္ မွားယြင္းသြားေပလိမ့္မည္။

တစ္ကမၻာလုံးရွိ ပ်ံသန္းေရးအဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွာ ယေန႔တုိင္ ရာႏႈန္းျပည့္ မေတာ္တဆထိခုိက္မႈ မကင္းစင္ေသးပါ။ ဒီအေၾကာင္းနဲ႔ ပတ္သက္လု႔ိ ေလေၾကာင္းသမုိင္းရဲ႕ ဘုိးေအႀကီးတစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ Wilbur Wright က ပ်ံသန္းေရးမွာ ရာႏႈန္းျပည့္ မေတာ္တဆထိခုိက္မႈ ကင္းေ၀းျခင္ရင္ေတာ့ ၿခံစည္းရုိးမွာထုိင္ၿပီး ငွက္ေတြပ်ံေနတာကုိပဲ ထုိင္ၾကည့္ေနပါလုိ႔ ေျပာခဲ့တဲ့ဆုိရုိးစကားဟာလဲ ယေန႔တုိင္မွန္ေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လက္ရွိက်င့္သုံးေနေသာ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ား၊ ထုတ္ျပန္ထားေသာ စာအုပ္စာတမ္းမ်ား၊ ေလ့က်င့္မႈဆုိင္ရာ ျပႆနာမ်ား၊ စာအုပ္စာတမ္းမ်ားသည္ ၿပီးျပည့္စုံေအာင္ မေကာင္းမြန္ေသးသည့္အတြက္ အစဥ္အၿမဲ အခ်ိန္၊ ေငြ၊ လူအင္အားမ်ားစြာ စုိက္ထုတ္ၿပီး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ဆက္လက္ျပဳလုပ္လ်က္ရွိေၾကာင္း ေတြ႔ေနရပါတယ္။ အထက္မွာတင္ျပခဲ့သလုိ လူသားရဲ႕ ဆင့္ကဲအမွားျဖစ္စဥ္ေတြ ေလ်ာ့ခ်ႏုိင္ဖုိ႔ ေလ့က်င့္မႈေတြ၊ လုပ္ထုံးလုပ္နည္း ျပင္ဆင္မႈေတြ အင္တုိက္အားတုိက္ လုပ္ေဆာင္ေနက်ေသာ္လည္း အဆုိပါအစီအမံမ်ားကုိ ျပဳျပင္ေနသူမ်ား ကုိယ္တုိင္ လူသားမ်ားျဖစ္ေနသည့္အတြက္ အားနည္းခ်က္၊ ခ်ိဳ ႔ယြင္းခ်က္မ်ား ထည့္သြင္းပါ၀င္တတ္စၿမဲျဖစ္ပါတယ္။

ဒါဆုိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ဘာဆက္လုပ္သင့္ပါသလဲ? ရႈပ္ေထြးတဲ့ စည္းစနစ္ေတြထဲမွာပါ၀င္တဲ့၊ ျဖစ္ပြားေလ့ရွိတဲ့ အမွားေတြဟာလဲ လွ်ပ္စီးလက္သလုိ ခ်က္ခ်င္းေတြ႔ျမင္ရတတ္တာမ်ိဳးလည္း မဟုတ္ပါဘူး။ တစ္ျဖည္းျဖည္းျခင္း ႀကီးထားလာေစၿပီး ျပႆနာျဖစ္ေစတတ္တာမ်ိဳးပါ။ ဒါေၾကာင့္ ခ်မွတ္ထုတ္ျပန္ထားတဲ့၊ လက္ရွိအသုံးျပဳေနတဲ့ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ား၊ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ား၊ ေလ့က်င့္ေဆာင္ရြက္မႈ အေျခအေနမ်ား အေပၚကုိ ရႈျမင္သုံးသပ္ တဲ့အခါမ်ိဳးမွာ လက္ေတြ႔ လုပ္ကုိင္ေဆာင္ရြက္ေနေသာ အဖြဲ႔အစည္းအတြင္း ငုတ္လွ်ိဳးေနႏုိင္မယ့္ အားနည္းခ်က္မ်ား၊ ေတြ႔ႀကဳံေနရေသာ လက္ရွိအေျခအေနႏွင့္ မကုိက္ညီေသာ အားနည္းခ်က္မ်ိဳးကုိ ရွာေဖြျပဳျပင္ႏုိင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ျပင္ဆင္မႈမ်ားျပဳလုပ္ၿပီးပါကလဲ အက်ိဳးဆက္ကုိေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေနရမွာျဖစ္ပါတယ္။

မေတာ္တဆထိခုိက္မႈႏွင့္ ေတြ႔ႀကဳံလာတုိင္း လူသားသာလွ်င္ ေနာက္ဆုံးကြင္းဆက္အေနႏွင့္ တည္ရွိေန တတ္ပါတယ္။ ငုတ္လွ်ိဳးေနတဲ့ ခ်ိဳ ႔ယြင္းမႈ၊ မွားယြင္းမႈမ်ားကုိ မေတာတဆထိခုိက္မႈ ျဖစ္ပြားေအာင္ သိသာထင္ ရွားတဲ့ အမွားတစ္ခုကုိ လူသားက ေနာက္ဆုံးအေနနဲ႔ ျပဳမႈလုိက္ျခင္းျဖင့္ အဆုံးသတ္တတ္ပါတယ္။ အဆုိပါ သိသာထင္ရွားတဲ့ အမွားအယြင္းဆုိတာ မေတာတဆထိခုိက္မႈ ျဖစ္ပြားေစႏုိင္တဲ့ တားျမစ္ထားေသာ အျပဳအမူ တစ္ခုကုိ ျပဳလုပ္မိျခင္း (သုိ႔) ျပဳလုပ္ရန္ျပဌာန္းထားခ်က္ကုိ ျပဳလုပ္ရန္ပ်က္ကြက္ျခင္းကုိ ဆုိလုိတာျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ကယ္ေတာ့ အဲဒီအျပဳအမူတစ္ခုဟာ လုပ္ထုံးလုပ္နည္း၊ နည္းဥပေဒသမ်ား၊ ညႊန္ၾကားခ်က္မ်ား၊ သတ္မွတ္ ျပဌာန္းထားေသာစာေစာင္မ်ား၊ ေလ့က်င့္သင္ၾကားမႈမ်ားနဲ႔ တစ္နည္းမဟုတ္ တစ္နည္း ဆက္စပ္ပတ္သက္ေနၿပီး မေတာ္တဆထိခုိက္မႈ ျဖစ္ပြားေစရန္ ႀကိဳတင္ဖန္တီးေပးထားတဲ့ အေျခအေနတစ္ခုအေနနဲ႔ တည္ရွိေနတတ္ပါတယ္။ အဲဒီႀကိဳတင္ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ အေျခအေနဟာ ပတ္သက္လုပ္ကုိင္ေနတဲ့ လူသားမ်ား၊ အဆုိပါပတ္သက္သူမ်ား မည္သုိ႔လုပ္ကုိင္သည္၊ မည္သုိ႔ေသာရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ လုပ္ကုိင္တတ္ၾကသည္ စသည့္အခ်က္မ်ားနဲ႔လဲ ဆက္စပ္ ေနပါေသးတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ဟာ လူသားမ်ားျဖစ္တဲ့အတြက္ ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္မႈ ျဖစ္တတ္ပါတယ္၊ အစာစား ေသာက္ဖုိ႔လုိအပ္ပါတယ္၊ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေျပာဆုိဖုိ႔ လုိအပ္ပါတယ္၊ သင္ၾကားေပးေနဖုိ႔ လုိအပ္ပါတယ္၊ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ ပတ္၀န္းက်င္အေျခအေန တစ္ခုေပၚမႈတည္ၿပီး စိတ္ခံစားမႈအရ တုန္႔ျပန္တတ္ပါတယ္၊ အာရုံစူးစုိက္စြာ စိတ္ပါ၀င္စားစြာ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ဖုိ႔ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြရွိပါတယ္၊ စီမံခန္႔ခဲြလုပ္ကုိင္မႈပုိင္းမွာ အခက္အခဲ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြ ရွိပါတယ္။

 

ဆက္ပါဦးမည္

Advertisements

ေလေၾကာင္းသမိုင္းရဲ႕အစကုိ ျပန္ၾကည္မယ္ဆုိရင္ ၁၉၀၃ခုႏွစ္မွာ စက္ဘီးဆုိင္ေလးတစ္ဆုိင္က ညီအစ္ကုိႏွစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ Wright ညီေနာင္ကေန စတင္ေပၚေပါက္လာတဲ့ ေလယာဥ္ေတြရဲ႕ စြမ္းအားဟာ ဒီေန႔ေခတ္ ၂၁ရာစုမွာဆုိရင္ အံ့မခန္းတုိးတက္လာခဲ့ပါတယ္။ ေလယာဥ္ရဟတ္ယာဥ္မ်ားရဲ႕ စြမ္းေဆာင္ႏုိင္တဲ့ အရည္အေသြး၊ လုံၿခဳံစိတ္ခ်ရမႈ စတဲ့အခ်က္ေတြ ဘယ္ေလာက္ ေကာင္းမြန္ေနပါေစ မေတာ္တဆထိခုိက္မႈေတြဟာ ဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနပါတယ္။

၁၉၀၃

အခုတင္ျပထားတဲ့ လူသားနဲ႔ ဆက္စပ္ပတ္သက္ေနတဲ့ မေတာ္တဆထိခုိက္မႈ ဥပမာေတြလုိပါပဲ- ဒီပစၥည္းကိရိယာေတြက ဘယ္လုိလုပ္ၿပီး ေလယာဥ္ရဲ႕ airintake ထဲကုိ၀င္သြားရတာလဲ? ဒီေလယာဥ္ ဘီးက ဘာေၾကာင့္ ေလမရွိေတာ့ပဲ ျပားေနရတာလဲ? ဘယ္လုိျဖစ္ၿပီး မင္း undershoot ျဖစ္သြားရတာလဲ? USAF က Air Force Safety Center ရဲ႕ ေလ့လာသုံးသပ္ခ်က္ေတြအရ ႏွစ္စဥ္ ျဖစ္ပြားခဲ့ရတဲ့ မေတာ္တဆ ထိခုိက္မႈမ်ားမွာ လူေၾကာင့္၊ လူႏွင့္ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္ေနေသာ အေၾကာင္းအရာ ေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားရတာဟာ ၆၀ မွ ၈၀ ရာႏႈန္းေလာက္ ရွိေၾကာင္း ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါဆုိရင္ What are human factors? လူသားနဲ႔ ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္ၿပီး မေတာ္တဆထိခိုက္မႈ ျဖစ္ပြားေစတဲ့ အေၾကာင္းေတြဆုိတာ ဘာကုိေျပာတာလဲလုိ႔ ေမးစရာ ျဖစ္လာပါတယ္။

eq

Man-Machine Equation အရျပန္ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ ေလယာဥ္စတင္ ေပၚေပါက္လာတဲ့အခ်ိန္ကစၿပီး ေလယာဥ္ေတြရဲ႕ စြမ္းေဆာင္ရည္၊ နည္းပညာေတြဟာ တုိးတက္ေကာင္းမြန္လာခဲ့တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ေလယာဥ္ေၾကာင့္ မေတာ္တဆထိခုိက္မႈႏႈန္းေတြဟာ တစ္စစ ေလွ်ာ့နည္း လာခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ လြန္ခဲ့တဲ့ ရာစုႏွစ္တစ္ခုေလာက္ကလူသားနဲ႔ ယေန႔ေခတ္လူသားမ်ားဟာ ထူးထူးျခားျခား ေျပာင္းလဲလာမႈမရွိပဲ ရပ္တန္႔ ေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ လူသားေၾကာင့္၊ လူသားနဲ႔ ဆက္စပ္ပတ္သက္ေနတဲ့ မေတာ္တဆထခုိက္မႈေတြသာ မ်ားျပားစြာ ဆက္လက္ျဖစ္ပြား ေနပါတယ္။

4 M

မေတာ္တဆထိခုိက္မႈ ျဖစ္ပြားရတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းေတြကုိ 3M ၊ 4M ၊ 5M အစရွိသျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ပုိင္းျခား စိစစ္ေနၾကေနေပမယ့္ ဘယ္လုိပဲ ပုိင္းျခားေလလာပါေစ လူသားေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားရတဲ့ မေတာ္တဆထိခိုက္မႈေတြဟာ ၆၀%မွ ၈၀%ထိ ရွိတယ္ဆုိတာ ေလ့လာေတြ႔ရွိႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ မေတာ္တဆထိခုိက္မႈ ျဖစ္ပြားရျခင္းရဲ႕ လက္သည္တရားခံလုိ႔ေျပာမယ္ဆုိရင္ေတာင္ မွားမယ္မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီလုိမေတာ္တဆထိခုိက္မႈရဲ႕ အဓိကအေၾကာင္းအရင္းေတြကုိ ေလ့လာဆန္းစစ္သိရွိႏုိင္ရန္နဲ႔ ေရွာင္ရွားႏုိင္မယ့္ နည္းလမ္းမ်ား စဥ္းစားေဖာ္ထုတ္ႏုိင္ေစရန္လူသားရဲ႕ အမွားျပဳလုပ္ တတ္ပုံမ်ားအေၾကာင္း ေလ့လာထားဖုိ႔လုိပါမယ္။

ဆက္ပါဦးမည္

၃ ႏွစ္

၃ ႏွစ္ျပည့္တဲ့ေန႔ကပုံေလးပါ

 

အရမ္း “က” ခ်င္တဲ့သမီးေလး…..ဓာတ္ပုံဆုိလဲ ႐ိုက္ရင္းနဲ႔သာ ဓာတ္ခဲကုန္သြားမယ္ သူကေတာ့ Style ေပးတုန္း

လူ႔ေလာကႀကီးထဲေရာက္တာ ၁ ႏွစ္ တင္းတင္းျပည့္တဲ့ေန႔ပါ၊ ၁ ႏွစ္ပဲရွိေသးတယ္ ၿငီးေငြ႔သြားၿပီထင္ပ 😛

 

 

ဓာတ္ပုံ႐ိုက္မလုိ႔လုပ္ေနတုံး ကိုယ္ေတာ္ ၂ ပါးကေရွ႕မွာလာရပ္ေနေတာ့ ဖယ္ဖုိ႔မေျပာခ်င္ေတာ့တာနဲ႔ ႐ိုက္ထားလုိက္တာ


ဘုရား

Tripod မပါလာေတာ့ လက္နဲ႔ပဲကုိင္႐ိုက္ရတာ အားမရဘူး ေနာက္ဆုံးမတတ္ႏုိင္ေတာ့ လမ္းေပၚမွာ ပဲထုိင္႐ိုက္လုိက္ေတာ့တယ္

ဒီလိုလံုၿခံဳမႈ႐ွိတဲ့ ပ်ံသန္းေရးအဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုျဖစ္လာဖို႔ဆိုတာ Safety နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ခိုင္မာတဲ့ေရ႐ွည္ရည္မွန္းခ်က္၊ မဟာဗ်ဴဟာေတာ့ ခ်မွတ္ က်င့္သံုးဖို႔လိုပါတယ္။ ခိုင္မာတဲ့ Safety Strategy တစ္ခုဟာ သံုးေခ်ာင္းေဒါက္ထိုင္ခံုတစ္လံုးလိုပါပဲ ပထမဆံုးေဒါက္အေနနဲ႔ Safety နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ႀကိဳတင္ေမွ်ာ္ေတြးခ်က္၊ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားတဲ့နည္းလမ္းေတြ၊ စည္းမ်ဥ္းဥပေဒသေတြ ထုတ္ထားဖို႔လိုအပ္ပါမယ္။ ဒုတိယေဒါက္တစ္ခုက အဆိုပါ စည္းမ်ဥ္းေတြကို လိုက္နာအေကာင္အထည္ေဖာ္ရမယ့္သူအားလံုး၊ အဆင့္အတန္း အလႊာအားလံုးသိ႐ွိေအာင္ ပညာေပးသင္ၾကားထားရပါမယ္။ တတိယေဒါက္တစ္ခုက Accident  ျဖစ္ပြားခဲ့ရင္လည္း ဘာေၾကာင့္ျဖစ္ပြားရလဲဆိုတဲ့ အေျခခံအေၾကာင္းအရင္းမွန္အထိ သိ႐ွိေအာင္ ႐ွာေဖြေဖာ္ ထုတ္ထားဖို႔လိုပါတယ္။ ဒီသံုးေခ်ာင္းေဒါက္ေတြဟာ တစ္ခုနဲ႔တစ္ခု အျပန္အလွန္အမွီသဟဲျပဳေနၾကပါတယ္။ ေဒါက္တစ္ခုခု ခ်ိဳ႔ယြင္းသြားတာနဲ႔ အဲဒီ Safety Strategy ႀကီးတစ္ခုလံုး လဲက်ပ်က္စီးသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအဖြဲ႔အစည္းမွာလဲ Accident ေတြထပ္ခါတစ္လဲလဲ ျဖစ္ေနေတာ့မွာ ျဖစ္ပါ တယ္။

safety strategy
ဒါေၾကာင့္ ပ်ံသန္းေရးနဲ႔ ပတ္သက္ဆက္စပ္ေနၾကတဲ့ အဖြဲအစည္းအားလံုးမွာ မိမိတို႔သတ္မွတ္ေလယာဥ္အမ်ိဳးအစားအလိုက္ SOPs ၊ Normal Procedures ၊ Emergency Procedures၊ Inspection Procedures ၊ အမိန္႔ႏွင့္ ၫႊန္ၾကားခ်က္မ်ား အစ႐ွိတဲ့နည္းလမ္း ဥပေဒသေတြဟာ ‘Adopt proactive approach in safety’ ဆိုတဲ့ ပထမဆံုးေဒါက္တစ္ခုအေနနဲ႔ ပ်ံသန္းေရးျပဳလုပ္ေနတဲ့ အဖြဲအစည္းရဲ႕ Safety ကိုေထာက္ကန္ ေပးထားတာျဖစ္ပါတယ္။ အဆိုပါ Procedure မ်ား၊ နည္းဥပေဒသမ်ားကို သက္ဆိုက္ရာ ေအာက္ေျခအဆင့္အတန္းမ်ားအထိသိ႐ွိေစဖို႔ အလွ်င္းသင့္သလုိေဟာေျပာပြဲမ်ား၊ On the Job Training (OJT) ကဲ့သို႔ အခါအားေလွ်ာ္စြာ သင္တန္းမ်ားပို႔ခ်ေစတဲ့အျပင္ ႏိုင္ငံရပ္ျခားသို႔တိုင္ သင္တန္းမ်ား ေစလႊတ္ေပးျခင္းမ်ားနဲ႔ ဒုတိယေဒါက္ ‘Address the man in every meaning of the word’ ကိုေထာက္ပံေပးေနတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ၫႊန္ၾကားခ်က္ေတြ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြကိုပဲ ေအာက္ေျခအဆင့္ထိခ်ျပေနလို႔မျဖစ္ပါဘူး တတိယေဒါက္ျဖစ္တဲ့ ‘Find out why part of accidents’ ဆိုတာကေနလာတဲ့အေၾကာင္းအရာေတြကိုပါ သက္ဆိုင္ရာအဆင့္အတန္းေတြသိ႐ွိေစဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ Accident ျဖစ္ပြား ရတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းအမွန္ေပၚမူတည္ၿပီး လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြ၊ နည္းဥပေဒသေတြကိုလည္း ျပင္ဆင္သင့္တာေတြ ျပင္ဆင္ေျပာင္းလဲၿပီး လိုအပ္ ခ်က္ေတြကို ပညာေပး ေလ့က်င့္မႈေတြ ျပဳလုပ္ေပးဖို႔ လိုအပ္ျပန္ပါတယ္။ ဒါမွသာ ခိုင္မာေကာင္းမြန္တဲ့Safety Strategy အျဖစ္နဲ႔ ပ်ံသန္းေရးျပဳလုပ္ ေနတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းကို တည္ေဆာက္အက်ိဳးျပဳႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။
ဒီေနရာမွာ Safety Program နဲ႔ Management တို႔ဆက္စပ္ေနပံုေလးကို အက်ဥ္းထည့္သြင္းေဆြးေႏြးလိုပါတယ္။ Safety Program တစ္ခုမွာ အေျခခံပါ႐ွိရမယ့္ အခ်က္ႏွစ္ခ်က္႐ွိပါတယ္။ အဲဒါေတြက မျဖစ္ပြားမီ ႀကိဳတင္ကာကြယ္လုပ္ေဆာင္ျခင္း (Proactive Approach) နဲ႔ ျဖစ္ပြားၿပီး ေနာက္ လုပ္ေဆာင္ျခင္း (Reactive Approach)  တို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ျခင္းအပိုင္းမွာ Safety နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အစဥ္အၿမဲႀကီးၾကပ္ ေစာင့္ၾကည့္ျခင္း(Surveillance) ျပဳလုပ္ေနဖို႔ လိုအပ္သလို အေတြ႔အႀကံဳ၊ အရည္အခ်င္းအရည္အေသြး တိုးတက္ေအာင္ စဥ္ဆက္မျပတ္ ေလ့က်င့္ေနဖို႔ (Education and Training) လိုပါတယ္။ အေရးအႀကီးဆံုးနဲ႔ အခက္ခဲဆံုးျဖစ္တဲ့ သုေတသနလုပ္ငန္း (Research and Development) မွာ ရင္းႏွီးျမဳတ္ႏွံထားဖို႔လည္း လိုအပ္ပါတယ္။ ျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ပိုင္း လုပ္ေဆာင္ရန္ အခ်က္မ်ားကေတာ့ Accident ျဖစ္ပ်က္ပံု အစီရင္ခံတင္ျပျခင္း နဲ႔ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ခံု႐ံုးျပဳလုပ္ျခင္းတို႔ျဖစ္ပါတယ္။
အထက္မွာဆိုခဲ့တဲ့ Safety Program ကထြက္လာတဲ့ အက်ိဳးရလဒ္ရဲ႕ပမာဏဟာ အဲဒီ Program မွာ ဘယ္ေလာက္ လူ၊ အခ်ိန္၊ ေငြေတြရင္းႏွီး ျမဳတ္ႏွံၿပီး (Management) ႀကီးၾကပ္မႈျပဳလုပ္သလဲ ဆိုတဲ့အေပၚမွာ တိုက္႐ိုက္တည္မွီေနပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လည္းဆိုရင္ Management နဲ႔ Safety Program ဟာ သီးျခားစီခြဲလို႔ရတာမဟုတ္ပါဘူး တစ္သားတည္း ေပါင္းစပ္ပတ္သက္ေနတာျဖစ္လို႔ Management ေကာင္းရင္ေကာင္း သလို အက်ိဳးေက်းဇူး ရ႐ွိလာမွာျဖစ္ပါတယ္။

management
ဒါေၾကာင့္ ပံုမွန္လုပ္႐ိုးလုပ္စဥ္အတိုင္းသာ ေဆာင္႐ြက္သြားရင္ သာမန္အဆင့္ ေလာက္နဲ႔ရပ္တန္႔ေနမွာျဖစ္ၿပီး ျဖစ္ေနက် Accident ေတြ၊ ျဖစ္ၿပီးသား Accident ေတြဟာ လည္း ဆက္လက္ျဖစ္ ပြားေနအံုးမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါနဲ႔မတူညီပဲ ထူးျခားေကာင္းမြန္တဲ့ ရလဒ္ေတြ လိုခ်င္ရင္ေတာ့ ဒါ့ထက္ ထူးျခား ေကာင္းမြန္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ၾကဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ေကာင္းမြန္တဲ့ Safety Program ေတြမတည္ေဆာက္ႏိုင္ဘူး၊ မလိုလားအပ္တဲ့ Accident ေတြကို မကာကြယ္မတားဆီးႏိုင္ဘူးဆိုရင္ ကြ်န္ေတာ္ အထက္မွာေဖာ္ျပခဲ့သလို Accident ေၾကာင့္ ေပးဆပ္ရမယ့္၊ ပ်က္စီးဆံုး႐ံႈးရမယ့္အရာေတြ မနည္းလွပါဘူး။ ပ်ံသန္းေရးျပဳလုပ္ေနၾကတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား႐ွိ တန္ဖိုးႀကီးျမင့္လွတဲ့ ေလယာဥ္၊ ရဟတ္ယာဥ္၊ ပစၥည္းေတြ၊ အေတြ႔အႀကံဳ႐ွိၿပီးသား ေလသူရဲ၊ ေလယာဥ္သားေတြရဲ႔ တန္ဖိုးကိုတိုင္းတာလိုက္ရင္ မေမွ်ာ္မွန္းႏိုင္ေလာက္ေအာင္ တန္ဖိုး႐ွိလွပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္  Safety နဲ႔ပတ္သက္လို႔ အရည္အေသြး အားနည္းလာရင္ သက္ဆုိင္ရာ ကုိင္တြယ္ေမာင္းႏွင္သူေတြရဲ႕ အသက္အႏၱရာယ္ကုိ စုိးရိမ္ရသလို အဆုိပါေလယာဥ္မွဴးမ်ား လက္ထဲ ကုိယုံၾကည္ၿပီး အသက္အပ္ႏွံ လုိက္ပါေနၾကရတဲ့ ခရီးသည္မ်ားအတြက္ပါ အသက္အႏၱရာယ္ စုိးရိမ္ရမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ အားနည္းသြားတဲ့ေနရာ၊ အားနည္းသြားတဲ့သူကို ေသမင္းဘက္ေတာ္သား လို႔ပင္ေခၚလိုက္ခ်င္ပါေတာ့တယ္။

ကၽြန္ေတာ္ေျပာခ်င္တာေလးမ်ား ေရးခ်င္တာေလးမ်ား ခ်ေရးလုိက္ရတဲ့အတြက္ ေနသာထုိင္သာ ရွိသြားပါတယ္ခင္ဗ်ား 🙂

“႐ြယ္အိုျခင္းသည္  လူ႔အလွ”
ဒႆတစ္ပိုင္းတစ္စ
ဦးေႏွာက္ထဲက    လြင့္စင္က်လာတယ္…..
စား ဝတ္ ေနေရး    လံုးေထြးသတ္ပုတ္
ဟန္ဓာတ္ခုတ္ရင္း
တဂ်ဳတ္ဂ်ဳတ္ကာလရထား
မိုင္တိုင္သံုးဆယ္နား
ျဖတ္ေက်ာ္သြားေတာ့တယ္….
ငါ့ကိုငါေဝဖန္ခ်က္        အေျဖမွန္ေရာထြက္ပါ့မလား….

အမွားအတိ    တရားမသိ

အၾကြားအျပည့္နဲ႔ငါလား….
အတၲလႊမ္းဖံုး    မာနတံုးႀကီးငါလား….

ေလယူရာတိမ္း
အလိုက္သင့္ယိမ္းတဲ့ငါလား….

ေဘာ္လီေဘာသမား    ပမာထားရင္
အားနဲ႔ဖိစိုက္
အ႐ိုက္အခုတ္သမားငါလား….
အပင့္အေထာင္သမားငါလား….

ေ႐ွ႕တစ္လွမ္းတက္    ေနာက္ဘက္တစ္ေက်ာ့ၾကည့္
ေဝဖန္ေရးအသိ႐ွိတဲ့ငါလား….

အထက္ေလလြင့္    ေအာက္ေခြးစား
မေရရာသမားငါလား….

အေျဖ႐ွာစဥ္းစား
မေရရာအျငင္းပြားရင္း
ေဝဒနာနင္းျပားအျဖစ္နဲ႔
ေသ႐ြာခ်ဥ္းမယ့္ငါ။        ။